تبلیغات
آوای ارس کنار - تورک فولکلور / تکم گردانی
 
آوای ارس کنار
آرازکناردان دونیایا آچیلان بیر پنجره
درباره وبلاگ


این وبلاگ توسط جمعی از کاربران کامپیوتر ساکن درشهرک ارس و منطقه ی ارسکنار با مدیریت فیروزاحمدی راه اندازی شده و هدف آن انتشارمهمترین خبرهای منطقه ، جاهای دیدنی ارسکنار ، ادبیات آذر بایجان و آداب و رسوم مردم این منطقه است . امید است که اهل قلم و روشنفکران منطقه ما را در این راه یاری نمایند. با تشکر - مدیریت وبلاگ خبری شهرک ارس
آدرس اینترنتی مدیریت وبلاگ :
firouz.ahmadi@yahoo.com

مدیر وبلاگ : فیروز احمدی
نویسندگان
یکشنبه 22 اسفند 1395 :: نویسنده : فیروز احمدی

Image result for ‫تکم گردانی‬‎


تکم خوانی آیینی است به قدمت نوروز و یادگاری از آداب و رسوم نوروز که همواره در سرزمین آذربایجان به عنوان آیینی ماندگار و منحصر به فرد مورد توجه مردم بوده و با روش مخصوص توسط تکم گردانها به اجرا گذاشته می شده است.این آیین سالیان دراز با آداب و رسوم کهن مردم آذربایجان و بویژه استان اردبیل عجین بوده و همه ساله با فرا رسیدن عید نوروز، مردم به انتظار تکمچی می نشستند و انتظار داشتند که تکم چی، سمبل نشاط بهاری، آنها را برای استقبال از بهار آماده سازد.

تکم خوانی چند روز مانده به چهارشنبه سوری اجرا می شود. بر اساس رسمی دیرین در آذربایجان در اسفندماه هر هفته جشنی برای استقبال از بهار بر پا می شود و معمولا مردم این جشنها را از اولین چهارشنبه اسفند معروف به “چله چرشنبه” (چهارشنبه چله) شروع می کنند. دومین چهارشنبه به” سو چرشنبه”(چهارشنبه آب)معروف است ، سومین چهارشنبه نیز” اوت چرشنبه“ (چهارشنبه آتش) و چهارمین چهارشنبه نیز ”گول چرشنبه“ (چهارشنبه گل) گفته می شود.

Image result for ‫تکم گردانی‬‎

تکمچی ها و تکم گردانان در بین دو چهارشنبه آخر یعنی اوت چرشنبه و گول چرشنبه می آیند و اشعارشان را خوانده و مژدگانی آمدن عید و فرا رسیدن نوروز را می آورند.
واژه تکم Takam از دو بخش “تکه ” و “م” تشکیل شده که “تکه” در زبان ترکی به معنی بز نر قوی هیکل که همیشه در راس گله حرکت می کند و گله را به چراگاه و محلهای معین هدایت می کند و “م” ضمیر ملکی دوم شخص مفرد است و تکم در واقع به معنی “بز نر من” می باشد و به کسی که تکم را می رقصاند “تکمچی” می گویند که اشعار مخصوص تکم را با آهنگی خاص می خواند که این اشعار در چند آهنگ که خاص تکم بوده، خوانده می شود.
« تکم » عروسکی چوبی بوده به شکل حیوان (بز نر)چهار دست و از جنس تخته که روی آن را با مخمل یا پارچه هائی به رنگ قرمز  می پوشاندند و بر سر چوب گردی سوار می شد و این چوب روی یک صفحه چهارگوش یا گرد که سوراخی در وسط داشت قرار می گرفت و به آسانی در آن سوراخ بالا و پایین می‌رفت. تکمچی چوب را بدست می گرفت و تکم را روی صفحه چوبی به حرکت در می آورد و متناسب با حرکات آن اشعاری را به آواز می خواند. سر و صدای زنگوله و خوردن تکم بر صفحه چوبی نوعی ریتم و آهنگ برای آواز تکمچی بوجود می آورد.تزئینات استفاده شده در تکم هر کدام علت و فلسفه ای داشته است، از جمله زنگوله و سکه که برای ایجاد سر و صدای بیشتر مورد استفاده قرار گرفته تا مردم را از داخل خانه ها به کوچه ها و دم در خانه ها بکشاند و از سوی دیگر یک ضرباهنگ برای حرکت تکم بوجود بیاورد ،نصب آئینه به دو طرف عروسک (طرفین شکم عروسک) به این دلیل بوده که تکم به همراه خبر فرا رسیدن سال نو، آئینه ای را به رسم روشنائی و صفا به همراه آورد. آیینه کاربردهای مهمی در زندگی مردم این منطقه دارد و مظهر خوش یمنی، روشنایی و خیر و برکت بوده است.


Image result for ‫تکم گردانی‬‎
 اشعار تکم خوانی:
مهمترین بخش آیین تکم گردانی خواندن اشعار آن است. نمایش های آیینی ساختار نمایشی محکمی ندارند و ساختار نمایشی آنها بسیار ساده ، صمیمی و روان بوده و بیشتر بیانگر مفاهیم انسانی عصر خودشان است. این نمایش ها به احتمال زیاد ادامه همان سرودهای ایران باستان هستند که مربوط به دوره هخامنشیان و قبل از آن است که به مرور زمان با تغییر شکل به ما رسیده است.
اشعار تکم خوانی از نظر ساختاری جزو ترانه های عامیانه محسوب می شود. اوزان و هارمونی آن با توجه به نیاز و مقتضیات زمان جابجا و عوض می شود و هر تکمچی یا تکم گردان با آزادی کامل اشعار این آیین راعوض کند. در اشعار تکم خوانی گاهی اشعار مذهبی نیز به چشم می خورد. این اشعار بر اساس مستندات موجود از زمان صفویه که بنیانگذار شعیه در ایران هستند وارد این آیین شده و اغلب در سالهایی که ایام نوروز با مناسبتهای مذهبی همزمان می شود از این اشعار مذهبی استفاده می شود.
تکم‌گردان‌ها این گونه آواز سرمی‌دهند:
بو تکه آختاتکه /بویونوندا وار نوختا تکه /گاه قول اولار ساتئلار /گاهدا چئخار تاختاتکه
ترجمه: / این بز نر ، بز نر اخته است / طنابی بر گردنش بسته شده است / گاه غلام و برده می‌شود و به فروش می‌رسد / و گاه پادشاه می‌شود وبرتخت سلطنت تکیه می‌دهد /
*****

Image result for ‫تکم گردانی‬‎
بیزیم یرده یومورتانی یویارلار/انونی دونوب یددی رنگه بویارلار /یددی سینده تحویل اوسته قویارلار /سیزون بوتازه بایراموز مبارک /آیوز ، ایلوز ، هفتوز گونوز مبارک
ترجمه: / در محل ما تخم مرغ را می شویند / و آنرا به هفت رنگ می آرایند / و هر هفت تا را در سفره عید می گذارند / این عید تازه تان مبارک باشد / ماهتان ، سالتان ، هفته تان ، روزتان مبارک باد /
*****
بیزیم یرده قوهون قارپوز اکرلر /اونی تامام شهرلره توکرلر/تزه ایلین چوخ حسرتین چکرلر /سیزون بوتازه بایراموز مبارک /آیوز ، ایلوز ، هفتوز ، گونوز مبارک
ترجمه: در محل ما خربزه و هندوانه می کارند / آنها را به تمام شهرها می فرستند / حسرت فرا رسیدن سال نو را می کشند / این عید تازه تان مبارک باشد / ماهتان ، سالتان ، هفته تان ، روزتان مبارک باد /
*****
تکم گئتدی مرنده /تاماشادی گلنده /کول تکمون باشینا /قایناناسی بیلنده
ترجمه: / تکم رفته به مرند / برگشتنش تماشایی است / خاک بر سر تکم / اگر مادر زنش آگاه شود /
*****
آغ دَه وَه نین گوزلری یئره گلمز دیزلری/   بو ایامین قیزلاری کبینین کسراوزلری
ترجمه: / چشمان شتر سفید / زانوهایشان به زمین نمی آید / دختران امروزی / عقدشان را خودشان می بندند!
*****
جناب جبرئیل نامه گتوردی /گتور جگین پیمبره یتوردی/ مبارک قوللارین گویه گوتوردی/سیزون بوتازه بایراموز مبارک /آیوز ، ایلوز ، هفتوز ، گونوز مبارک
ترجمه: جناب جبرائیل نامه آورد / به محض آوردن به پیامبر رسانید / پیغمبر هم
دستهایش را بر آسمان برداشت که / این عید تازه تان مبارک باشد / ماهتان ، سالتان ، هفته تان ، روزتان مبارک باد /
 
پاداش تکم چی
تکمچی به در هر خانه ای که می رود و شعر می خواند ، صاحب خانه به تناسب وضعیت مالی و امکانات خود چیزی به عنوان شاباش ، خلعت و انعام به او می دهد. البته تکمچی نیز لزوم دادن انعام را همراه با شعر یاد آور می شود:
 آی تکمین کندی وار /کمندی وار کندی وار/هر قاپودا اویناسا /بیر نلبکی قندی وار
ترجمه: / تکم ده دارد / کمند دارد و ده دارد / جلوی هر دری برقصد / یک نعلبکی قند پاداش دارد/
تکم اولدی ایپین گتیر آی خانم /چاتدیغجان یوکین گتیر آی خانم /کسمه پائین بوتون گتیر آی خانم
 ترجمه: تکم می میرد طنابش را بیاورید خانم جان / تا زورتان می رسد بارش را بیاورید خانم جان / سهمش را کم نکنید و کامل بیاورید خانم جان /





نوع مطلب :
برچسب ها :
لینک های مرتبط :
جمعه 1 اردیبهشت 1396 07:46 ق.ظ
Hi, i think that i saw you visited my site thus i got here to go back the desire?.I'm attempting to
find things to improve my website!I guess its good enough to use a few of your
concepts!!
دوشنبه 14 فروردین 1396 09:35 ب.ظ
I will immediately seize your rss feed as I can not to
find your email subscription link or e-newsletter service.
Do you have any? Please let me recognise so that I may subscribe.

Thanks.
شنبه 12 فروردین 1396 10:45 ب.ظ
My brother suggested I might like this website. He was totally right.
This post truly made my day. You can not consider simply how a lot time I had spent for this information! Thanks!
دوشنبه 23 اسفند 1395 12:00 ب.ظ


همیارفلزیاب رو دنبال کن ( کاملا رایگان )

آموزش رایگان گنجیابی ، دفینه یابی و طلایابی

اگر قصد تبادل لینک هم دارید در قسمت نظرات اعلام کن

http://www.felezyabyar.ir
-----------------
ارسال شده توسط ربات ارسال نظر Yo Blog Spammer
yospammer.tk
دوشنبه 23 اسفند 1395 11:52 ق.ظ
همیارفلزیاب رو دنبال کن ( کاملا رایگان )

آموزش رایگان گنجیابی ، دفینه یابی و طلایابی

اگر قصد تبادل لینک هم دارید در قسمت نظرات اعلام کن

http://www.felezyabyar.ir
-----------------
ارسال شده توسط ربات ارسال نظر Yo Blog Spammer
yospammer.tk
دوشنبه 23 اسفند 1395 11:46 ق.ظ
میخوای گنج پیدا کنی ؟ آموزش های رایگان وبسایت همیارفلزیاب رو دنبال کن ( کاملا رایگان )

اگر قصد تبادل لینک هم دارید در قسمت نظرات اعلام کن

http://www.felezyabyar.ir
-----------------
ارسال شده توسط ربات ارسال نظر Yo Blog Spammer
yospammer.tk
دوشنبه 23 اسفند 1395 11:28 ق.ظ
آموزش رایگان دفینه یابی ،‌ گنجیابی
آموزش رایگان کارشناسی آثار و علائم باستانی

فلزیاب ،‌ طلایاب ، گنجیاب

وبسایت : http://www.felezyabyar.ir
-----------------
ارسال شده توسط ربات ارسال نظر Yo Blog Spammer
yospammer.tk
دوشنبه 23 اسفند 1395 12:40 ق.ظ
روزتون پر از رنگهاى قشنگ پر از خبرهاى خوب سرشار از انرژى مثبت یه عالمه لبخند خیلی افتخار میدید پیش من هم بیاین
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر


آمار وبلاگ
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :